ذکر جمیل خاطرات

با تاکید بر خاطرات مرحوم رضا رسولی

آقای مهندس علیرضا صرافی که امروزه یکی از پاسداران زبان و ادبیات آذربایجان می‌باشند در عرصه‌های سیاست، زبان، ادبیات، فولکلور و روزنامه‌نگاری یکی از مطرح‌ترین چهره‌های آذربایجان هستند. ایشان افتخار داشته‌اند که 36 شماره ماهنامه وزین دیلماج را در تبریز و تهران منتشر کنند. ماهنامه دیلماج یکی از پرخواننده‌ترین، وزین‌ترین و دوست‌داشتنی‌ترین مجلاتی بود که در چند سال اخیر در آسمان مطبوعات  آذربایجان به درخشندگی پرداخت و در آن نویسندگان و شعرای چندی قلم‌فرسائی کرده و با نشر مقالات و اشعار وزینی کام خوانندگان را همیشه شیرین می‌نمودند. فسوسا که این شیرینی زياد دوام نياورد و متاسفانه چندی است که به تلخی گرائیده و انتشار دیلماج متوقف گردید. شکی نیست که خدمات ماهنامه دیلماج در حافظه تاریخی مردم آذربایجان به یادگار خواهد ماند.

ميرزا تقي‌خان‌ رفعت‌ و مجله‌ي آزاديستان

قبل‌ از پرداختن‌ به‌ حيات‌ علمي‌ و ادبي‌ ميرزا تقي‌خان‌ رفعت‌ و مجله‌ تحت‌ نظارت‌ وي‌ توضيحي‌ ضروري‌ به‌ نظر مي‌آيد و آن‌ اين‌ كه‌در بادي‌ امر بايد اشاره‌اي‌ گذرا كرد براي‌ كسي‌ كه‌ مي‌خواهد به‌ توسعه‌ و افزايش‌ مطالعات‌ و تحقيقات‌ درباره‌ شعر نو، نقد، و شعر معاصردر ايران‌ پي‌ ببرد كه‌ ما آنرا در جايي‌ ديگر نوشته‌ايم‌.(1) و اگر متوجه‌ بارقه‌ها و جريانهاي‌ نو كه‌ از دوره‌ پيش‌ از مشروطه‌ و بعد از آن‌ تاسال‌ 1300 باقي‌ مانده‌ است‌ نشود، فهم‌ مطالب‌ و تحقيقات‌ علمي‌ در اين‌ حوزه‌ اگرچه‌ ناممكن‌ نباشد، دشوار و ناقص‌ خواهد بود. ازاين‌ رو بهتر است‌ خواننده‌ قبل‌ از مطالعه‌ اين‌ مقاله‌، مقاله‌ "آذربايجان‌ و مكتب‌ تجدد"را از نظر بگذراند.(2) آري‌ آذربايجان‌ به‌ لحاظ دارابودن‌ جوهره‌ معارف‌پروري‌ و در مسير جاده‌ ابريشم‌ قرار گرفتن‌ آن‌ سبب‌ گرديده‌ كه‌ با ساير كشورهاي‌ همجوار هميشه‌ رابطه‌ داشته ‌باشد و اين‌ رابطه‌ از طريق‌ مسافرتهاي‌ اتباع‌ كشورها و مطالعه‌ در آثار يكديگر امكان‌پذير گرديده‌. اين‌ منطقه‌ زرخيز اولين‌ محلي‌ بودكه‌ معناي‌ مستحدث‌ را در ايران‌ زودتر از همه‌ فهميد و به‌ آن‌ دل‌ بست‌. به‌ جهت‌ اطاله‌ كلام‌ در اين‌ اندك‌ دامنه‌ اين‌ بحث‌ را به‌ مجال‌ وفرصتي‌ آتي‌ وامي‌گذاريم‌. زيرا، هر قدر به‌ اين‌ موضوع‌ قناعت‌ شود، باز با نكات‌ عمده‌اي‌ روبرو خواهيم‌ شد كه‌ سزاوار بحث‌ وبررسي‌ است‌.

انجمن حقیقت تبریز

هنوز در خانه‌ی پدری در محله «حامبال قبری» خیابان دوه‌چی تبریز هستم. در خانه‌ی پدری که امروزه نزدیک به نود سال سن دارد. پدرش از مجاهدین ستارخان بود و منزلشان دیوار به دیوار ستارخان در امیره قیز. پدرم چه حکایت‌ها که از جوانمردی ستارخان به نقل از عمویش مرحوم حاج هاشم لک و پدر خود همه روزه در منزل بازگو نمی‌کند! ما زبان بسته‌ها نیز از همان کودکی با شنیدن این رشادت‌ها به این گرد آزادی دل بستیم و در دنیای کودکانه خود پرس و جوها می کردیم.

تبریزلی محمد امین دلسوز

واختی ایله تبریزین ان آدلیم ؛ عین حالدا تانینمیش شاعیرلریندن اولموشدور . او ؛ شعر طبعین  هم فارسجادا سینامیش ؛ همده تورکجه ده . ماراقلی دیر کی دلسوزون شعرلری هم نووحه ژانریندا و هم غزل یا خود لیریکا فورمالاریندا اولموشلار . اونون نووحه لری غزللریندن اوره یه یاتیم ؛ نووحه لری ایسه غزللریندن ائله اونا گوره مرثیه لری نووحه خوانلارین دیل ازبرلری اولموشدور .

مجله ی تجدد خواه  ادب

                  و

                       یحیی آرین پور

زنده یاد یحیی آرین پور و مجله ی متجددانه ادب برای کسانی که سری در تحقیق و تفحص در مسائل روزنامه نگاری و ادبیات معاصر به ویژه نقد و بررسی ادبیات مشروطه را دارند نامیست آشنا . وی توانست با نشر اشعار و مقالات خود و همفکرانش در مجله پر محتوای ادب ؛ منتشره در تبریز که خود نیز از شماره اول آن که در 15 عقرب 1298 شمسی مطابق با 14 صفرالمظفر 1338 تا شماره 6 سردبیر آن بود نبوغ و استعداد خود را به اثبات رساند . خود آرین پور در مورد شناسنامه ی مجله ی ادب می نویسد " مجله ی ادب را محصلین مدرسه متوسطه تبریز منتشر می کردند .